دلتان برای قطع شدن یک درخت و خشک شدن یک رودخانه می‌سوزد. در دامان طبیعت از دیدن زباله‌های پلاستیکی ناراحت می‌شوید و دیدن اخبار مربوط به گونه‌های در حال انقراض حیوانات ناراحتتان می‌کند. همه این‌ها یعنی شما یک دوستدار محیط‌زیست هستید. همه ما مسئول آینده زمین و محافظت از آن هستیم و قرار است با بهترین راه‌های ممکن از تخریب آن جلوگیری کرده و آن را به آیندگان تحویل دهیم. بهترین راه‌های مهربانی با محیط‌زیست که درعین‌حال شاید ساده‌ترین آن‌ها هم هست، کاهش تولید زباله در خانه است. شما می‌توانید به‌سادگی از وقت و مقدار زیادی هزینه که صرف تفکیک و بازیافت و نابود کردن زباله‌ها می‌شود بکاهید. امروز نیکوپی برایتان از راه‌های ساده و درعین‌حال مؤثر در کاهش زباله خانگی خواهد گفت.

نه به کیسه پلاستیکی
اولین و دم‌دستی‌ترین راه‌حل، کاهش کیسه‌های پلاستیکی است که تقریباً همه ما می‌دانیم قاتل طبیعت هستند. اگر شخصیتا آدم صرفه‌جویی نیستید و عاشق بی‌محابا خرج کردنید، بهتر است بدانید یکی از چیزهایی که بدون‌شک صرفه‌جویی در آن خوب و پسندیده است همین پلاستیک‌های خرید هستند. به‌سادگی به فروشنده بگویید پلاستیک نمی‌خواهید. اگر وسیله نقلیه شخصی دارید داشتن یک ساک کوچک دستی کنفی کار بسیار راحتی است. اگر هم معمولاً پیاده به خرید می‌روید باز هم موضوع پیچیده‌ای نیست و می‌توانید یکی از آن‌ها را تا کرده به‌آسانی در کیف‌دستی خودتان حمل کنید. همین خساست در مصرف نایلون‌های پلاستیکی خودش یک اقدام فردی بی‌نظیر است که کلی از تولید زباله خواهد کاست.

ظروف یک‌بارمصرف نخرید
وقت آن رسیده استفاده از ظروف یک‌بارمصرف در مهمانی‌ها و تولدها که چند سالی است حسابی باب شده را به‌طور کامل فراموش کنیم. درست است شستن ظرف کاری سخت و گاهی ناخوشایند است اما یادمان باشد این‌همه ظرف پلاستیکی فقط برای یک مهمانی ساده، کلی زمان و هزینه می‌طلبد تا بازیافت بشود پس بهتر اینکه تنبلی را کنار گذاشته و در ظروف خانه از مهمانانمان پذیرایی کنیم. هم شیک‌تر است و هم آسیب کمتری به زمین خواهید زد.

کاغذ کمتر مصرف کنیم
وجودی که استفاده از کاغذ هرروز و هرروز کمتر می‌شود اما بازهم درختان زیادی برای تولید کاغذ هرساله از بین می‌روند. هرچند نوشتن روی کاغذ هنوز برای خیلی از ما خوشایند است و نوستالژی دل‌نشینی است اما وقتش رسید فناوری را تمام و کمال بپذیریم و کتاب‌های الکترونیک بخوانیم و به‌جای نامه‌نگاری‌های بیهوده ایمیل بزنیم. سعی کنیم در صورت استفاده از کاغذ حتماً از دو روی آن استفاده کرده و در مصرف آن خساست به خرج دهیم. بعد از مصرف هم واضح است که نباید کاغذهای باطله را داخل سطل زباله بیندازید و برای بازیافت باید آن‌ها را جداگانه جمع‌آوری کنید.

وسایل کهنه خانه‌مان را دور نریزیم
در بسیاری از کشورهای دنیا رسم است مردم وسایل زندگی‌شان را که کهنه و بی‌استفاده شده یا حتی دلشان را زده است در روزی خاص از هفته جلوی در خانه‌شان می‌گذارند تا دیگران اگر به آن نیاز دارند بدون پرداخت هزینه‌ای و گاهی با اندکی تعمیر از آن استفاده کنند. اگر وسیله‌ای در خانه دارید که دیگر به کارتان نمی‌آید یا می‌توانید در سایت‌های دست‌دوم‌فروشی آگهی‌اش کنید یا ایده بهتر اینکه با ۱۳۷ تماس بگیرید. ماموران شهرداری به خانه‌تان می‌آیند و وسیله موردنظر را بدون هیچ هزینه‌ای و کاملاً رایگان با خودشان خواهند برد. اگر نیاز باشد تعمیرش کرده و در آخر به دست خانواده‌های نیازمند می‌رسانندش. چه چیزی بهتر از این؟

نی استفاده نکنیم
استفاده از نی برای خوردن نوشیدنی‌ها را بگذاریم برای بیماران و کودکانی که قادر به نوشیدن نیستند. باور کنید اصلاً کار سختی نیست که در رستوران‌ها نی را کنار بگذاریم. هرکدام از ما با رعایت این نکته کوچک و در ظاهر بی‌اهمیت می‌توانیم هرساله کمک شایانی به محیط‌زیست کنیم.

بطری‌های شیشه‌ای به‌جای پلاستیکی

مواد غذایی آن‌قدر تنوع دارند که در انواع بسته‌بندی‌ها تولید و عرضه می‌روند. وقت خرید کردن نوشیدنی‌ها یا مواد غذایی، بسته‌بندی‌های شیشه‌ای انتخاب بهتر و هوشمندانه‌تری به‌حساب می‌آید. شیشه ماده فوق‌العاده‌ای است که تا ۱۵ بار می‌تواند در چرخه تولید و بازیافت قرار بگیرد بدون اینکه ذره‌ای از کیفیت و دوامش کاهش پیدا کند. بازیافت این ماده از تولید دوباره‌اش مقرون‌به‌صرفه‌تر است و روی‌هم‌رفته نسبت به پلاستیک با طبیعت بسیار مهربان‌تر محسوب می‌شود.

فیلترها و تصفیه‌کننده‌های آب استفاده کنید
برای شما که نگران سلامتی خودتان هستید یا در شهرهایی از ایران زندگی می‌کنید که آب کیفیت خوبی ندارد، استفاده از یک فیلتر آب برای یخچال یا شیر آب خانگی‌تان ایده بسیار بهتری نسبت به خریدن مداوم آب‌معدنی است. اینکه جعبه جعبه آب‌معدنی به خانه می‌آورید ابداً اتفاق خوشحال‌کننده‌ای نیست. کافی است کمی به مضرات این بطری‌های پلاستیکی در طبیعت فکر کنید اینکه درصورتی‌که بازیافت نشوند بیش از ۵۰۰ سال در طبیعت خواهند ماند.

پاک‌کننده‌های طبیعی در منزل بسازیم
برای پاک کردن شیرآلات، ظرف‌شویی، هود و گاز خانه‌تان می‌توانید به راه‌هایی جز محلول‌های شیمیایی آسیب‌زا فکر کنید. بوی بد این شوینده‌ها و آسیب‌هایی که به پوستتان می‌رسانند همچنین خطرات احتمالی که برای کودکانتان دارند به‌اندازه کافی دلایل محکمی برای استفاده نکردن از آن‌ها خواهند بود. آسیب این مواد به طبیعت با بسته‌بندی‌های عموماً پلاستیکی‌شان هم مزید بر علت است. برای ساختن این پاک‌کننده‌های خانگی کافی است یک سرچ ساده در گوگل انجام دهید صدها صفحه باز خواهد شد که کمکتان می‌کنید برای همیشه پول خرید شوینده‌ها را در جیبتان ذخیره کنید.

دستمال‌کاغذی کمتر مصرف کنیم
استفاده از دستمال‌کاغذی امروزه تا حد زیادی اجتناب‌ناپذیر شده است اما برای مصارف بهداشتی شخصی باز هم می‌شود کمی صرفه‌جویی کرد. مصارف خانگی مثل تمیز کردن سفره و دستمال کشیدن و گردگیری را واقعاً می‌شود با دستمال‌های پارچه‌ای انجام داد. فقط کمی تنبلی را کنار بگذارید و دستمال‌های پارچه‌ای را هرچند وقت یک‌بار بشویید. برای تهیه دستمال پارچه‌ای هم مثل قدیم‌ترها کافی است از لباس‌های کهنه‌شده‌مان استفاده کنیم. برای خرید دستمال‌کاغذی هرماه یا هرچند ماه یک‌بار سراغ بسته‌بندی‌های بزرگ با تعداد بیشتری برویم که هم ارزان‌تر است و هم پلاستیک بسته‌بندی کمتری دور خواهیم ریخت. ایده خریدن جای دستمال‌کاغذی که تنوع بسیاری هم در بازار دارد فکر خوب دیگری است؛ هر بار با دستمال‌کاغذی‌های بدون بسته‌بندی که در تعداد بالا هم فروخته می‌شوند و ارزان‌ترند می‌توانید پرشان کنید.
یادتان باشد رعایت کردن مواردی مثل این‌ها نشانه‌ای از ذکاوت و مسئولیت‌پذیری بالای ماست. همه ما در برابر حفظ زیبایی‌های طبیعت مسئولیم.

سرکار خانم مهندس شقایق افشار
مدیریت پسماند سازمان محیط زیست استان خوزستان

خبرگزاری فارس: پسماند‌های بیمارستانی شامل پسماند‌های عفونی، پسماند‌های پاتولوژیک، اجسام تیزوبرنده هستند. این پسماند‌های خطرناک و از بین بردن آنها، یکی از معضلات نگران‌کننده و مهمی است که توجه ویژه برنامه‌ریزان و مدیران شهری را می‌طلبد.

کارشناسان محیط زیست و شهری معتقدند مدیریت پسماند‌ها با توجه به مشکلات خاص خود بیانگر وضعیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی یک کشور است و نیاز به طراحی دقیق و آینده‌نگر دارد.

براساس برآورد‌های سازمان جهانی بهداشت در صورت تفکیک مناسب پسماندها، پسماند‌ها شامل ۸۰ درصد پسماند‌های عادی مراکز درمانی، ۱۵ درصد پسماند‌های پاتولوژیکی و عفونی است. شیوه‌های از بین بردن پسماند‌ها شامل سوزاندن به وسیله زباله‌سوز، ضدعفونی شیمیایی، عملیات حرارتی مرطوب، عملیات حرارتی خشک، استفاده از امواج میکروویو، دفن کردن یا انباشته‌سازی و بی‌حرکت سازی است.

به تازگی اخبار نگران کننده‌ای از روش جمع آوری و امحای زباله‌های بیمارستانی به گوش رسیده است. در این باره با رضا عبدلی مدیر عامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران به گفتگو نشستیم.

پسماند‌های بیمارستانی شامل چند بخش می‌شود؟

بخش اول پسماند‌های عادی (شبه‌خانگی) که جزو پسماند‌های عفونی محسوب نمی‌شوند؛ بخش دوم پسماند‌های عفونی است مانند وسایل اتاق عمل، سرنگ، بخش‌هایی از بدن انسان؛ بخش سوم پسماند‌های تیز و برنده است که شامل تیغ و سر سوزن می‌شود. یک بخش هم پسماند‌های شیمیایی است مانند مواد ام. آر. آی و موادی که برای شیمی‌درمانی استفاده می‌کنند.

چه پسماند‌های را باید قانونا شهرداری جمع آوری کند؟

طبق قانون شهرداری وظیفه‌ای در قبال جمع‌آوری پسماند‌های عفونی ندارد. ماده ۷ قانون مدیریت پسماند مسئولیت مدیریت اجرایی پسماند پزشکی و ویژه را بر عهده تولیدکننده قرار داده است، پسماند‌های ویژه و عفونی مسئولیتش با وزارت بهداشت است.

در دوره قبل مدیریت شهری تفاهم‌نامه‌ای با وزارت بهداشت در این باره بسته بود؟

بله. در شورای قبل تفاهم‌نامه‌ای بسته شده بود. در تبصره ماده ۷ آمده که تولیدکننده پسماند‌های ویژه می‌تواند مدیریت اجرایی پسماند‌های خود را به بخش حقوقی و حقیقی واگذار کند. بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که بسته شد سازمان مدیریت پسماند وظیفه جمع‌آوری و امحای زباله‌های بیمارستانی را بر عهده گرفت، اما تأکید می‌کنم که وظیفه جمع‌آوری زباله عادی صد درصد بر عهده شهرداری است.

گفته می‌شود که ناوگان جمع‌آوری زباله‌های عفونی با عادی فرقی نمی‌کند؟

باور بفرمایید که این ناوگان متفاوت است. از روز اول که بنا بر جمع‌آوری پسماند‌های عفونی شد این ناوگان جدا شده است.

پسماند‌های تیز و برنده را چطور جدا می‌کنید؟

مراکز درمانی پسماند‌های تیز و برنده را در داخل سطل‌های زرد پلمب و به ما تحویل می‌دهد و ما آن را به سلول دفن بهداشتی ویژه پسماند‌های پزشکی می‌بریم و بعد از دفن روی آن را پوشش خاک و آهک می‌دهیم.

پسماند‌های بیمارستانی به دلیل داشتن شیرابه و آلودگی آیا به سطح خاک نفوذ نمی‌کند؟

این پسماند‌ها را در داخل سلول بهداشتی دفن می‌کنیم و کف سلول‌های بهداشتی را عایق‌بندی کرده‌ایم تا آلودگی در خاک نفوذ نکند.

ظرفیت سلول بهداشتی چقدر است؟

گاهاً ۶ ماه طول می‌کشد یک سلول بهداشتی پر شود. در گذشته سلول‌های بهداشتی یک روزه بوده است، در دهه ۷۰ و ۸۰ یک گودال با عمق کم می‌کندند تمام پسماند‌های بهداشتی را در داخل آن دفن می‌کردند و رویش آهک می‌ریختند، اما امروز با پیشرفت تکنولوژی سلول بهداشتی درست کرده‌اند و کف‌سازی‌های لازم برای عدم نفوذ آلودگی به خاک صورت گرفته است.

اصولی‌ترین راه برای مدیریت پسماند‌های بیمارستانی چیست؟

تمامی بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی بر اساس قانون مکلف هستند پسماند‌های عفونی خود را بی‌خطر و اتوکلاو کنند و البته همین موضوع محل مناقشه محیط زیست با وزارت بهداشت و شهرداری با وزارت بهداشت است. بیمارستان‌ها و مراکز درمانی زباله‌های عفونی خود را اتوکلاو و بی‌خطر نمی‌کنند. تأکید می‌کنم که بی‌خطرسازی صورت نمی‌گیرد فقط کیسه‌های زباله عفونی را در داخل دستگاه می‌برند هوای داخل آن را می‌گیرند و بعد می‌گویند بی‌خطر شده است.

مطمئنید که زباله‌ها اتوکلاو نمی‌شوند؟

همین حالا بیایید یک کیسه زباله را برایتان تیغ می‌زنم ببینید کجایش اتوکلاو شده است. بیمارستان‌ها نامه می‌زنند که زباله‌ها بی‌خطر شوند، اما اینکار انجام نمی‌شود و در داخل کیسه‌ها سرنگ، گاز استریل عفونی، کیسه خون، ادرار و … وجود دارد. باید این زباله‌های عفونی را ابتدا در داخل کیسه زرد بریزند و بعد در داخل سیستم اتوکلاو آ‌ن را بی‌خطر کنند، اما این امر رخ نمی‌دهد. برخی بیمارستان‌ها معتقدند که ما وقتی هزینه جمع آوری پسماند عفونی را می‌دهیم نباید آن را اتوکلاو کنیم. سازمان محیط زیست تا این لحظه اعلام نکرده است چه بیمارستان‌هایی و به چه میزان زباله‌هایشان را بی‌خطر کرده‌اند.

چطور متوجه می‌شوید زباله‌ها بی‌خطر شده است؟

باید نمونه‌برداری شود در داخل آزمایشگاه آزمایش شود و باید در این زمینه محیط زیست نظر دهد.

کدام بیمارستان‌ها به سیستم اتوکلاو تجهیز شده‌اند؟

چند سال پیش برخی از بیمارستان‌ها اتوکلاو خریداری کردند. شاید در موقعی که خریدند این اتوکلاو‌ها خوب بوده است، اما باید مدام به روزرسانی شود و ببیند که آیا به خوبی زباله‌ها را بی‌خطر می‌کند یا خیر. به عنوان مثال یک ویروس با حرارت در یک بازه زمانی ۱۰ تا ۱۲ ساعته غیرفعال می‌شود و بعد از این تایم دوباره جان می‌گیرد لذا اگر پسماند هم بی‌خطر شده باشد برای یک زمان است. زباله‌ها در تهران بی‌خطرسازی نمی‌شود البته معاون محیط زیست هم مصاحبه کرده و گفته چیزی به عنوان بی‌خطرسازی نداریم. در زباله‌های عفونی همه چیز وجود دارد این‌ها باید خشک شود، چون موقع حمل مشکل داریم و در بعضی از موارد کیسه‌ها پاره می‌شود و باعث آلودگی می‌شود. اگر زباله‌ها اتوکلاو و خشک شود در بارگیری مشکل ایجاد نمی‌شود البته به نفع تولیدکننده هم خواهد بود چرا که حجم آن پایین آمده و میزان هزینه کمتری پرداخت می‌کند.
چرا بیمارستان‌ها از اتوکلاو استفاده نمی‌کنند؟

نمی‌دانم برخی می‌گویند کارگران این کار را انجام نمی‌دهند، برخی می‌گویند هزینه‌بر است و نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم.

عدم بی‌خطرسازی زباله‌ها چقدر به شهر آسیب می‌رساند؟

آسیبش زیاد است چرا که وقتی زباله را جمع می‌کنیم و در مسیر حمل می‌کنیم امکان دارد در طول مسیر خونابه‌ها بچکد و باعث آلودگی شود همچنین موقع دفن هم مشکلاتی ایجاد می‌کند.

دفن زباله‌های بیمارستانی چه میزان به محیط زیست آسیب وارد می‌کند؟

ما سلول دفن بهداشتی داریم، اما امکان دارد هر آلودگی ایجاد شود. اصولی‌ترین راه این است که سامانه سوزاندن پسماند‌های بهداشتی را داشته باشیم. سازمان چندین ماه است که در حال فراهم کردن سازوکارهاست. با شرکت‌های سرمایه‌گذاری نیز در این زمینه جلساتی گذاشته است و قرار است برخی از شرکت‌های اروپایی و چینی در این زمینه ورود کنند، مراحل نهایی انتخاب شرکت است و در صورت اتمام مراحل اداری کارخانه‌های زباله‌سوز ایجاد می‌کنیم.

سال‌هاست در مورد ایجاد زباله‌سوز صحبت می‌شود، ولی تاکنون ایجاد نشده است؟

زباله‌سوز مدنظر را باید محیط زیست تأیید کند، ریجکت‌سوز ۱۶۰۰ تنی در مراحل پایانی شناسایی پیمانکار است اگر این کار انجام شود تقریباً مشکل ما حل خواهد شد.

در داخل بسیاری از سطل‌های زباله، زباله‌های عفونی با عادی مخلوط شده است؟

یکی از مشکلات ما این است که آمار دقیقی از مراکز درمانی سطح شهر نداریم. در حال حاضر با ۳۲۰۰ مرکز قرارداد داریم، در حالی که ۷ هزار مرکز درمانی را ما شناسایی کرده‌ایم و گفته می‌شود تا ۱۵ هزار مراکز درمانی وجود دارد، تقاضای ما از نظام پزشکی این است که‌آمار دقیق مراکز درمانی را ارائه کند. البته کسانی که تازه می‌خواهند مراکز درمانی بزنند وزارت بهداشت از آن‌ها می‌خواهد که ابتدا به شهرداری مراجعه کنند. اما مراکز درمانی که در گذشته بودند تکلیفشان چه می‌شود؟ ما باید این مراکز را شناسایی کنیم و در این زمینه نیاز به همکاری وزارت بهداشت داریم.

با چه تعداد مرکز در حال حاضر قرارداد دارید؟

با خیلی‌ها از مراکز قرارداد نداریم. حتی با مراکزی هم که قرارداد داریم آن‌ها برای اینکه پول کمتری بدهند زباله‌های عفونی را با زباله‌های عادی مخلوط می‌کنند، شهروندان به ۱۳۷ اطلاع دادند و تاکنون بالغ بر ۸۰۰ مورد گزارش مردمی باعث شده که مراکز درمانی متخلف را شناسایی کنیم.

زباله‌های عفونی برای کارگران چه عواقبی دارد؟

در بخش پردازش ۷۰۰ تا هزار نیرو مشغول به کار است و این افراد مستقیم با پسماند سروکار دارند. وقتی زباله‌ها مخلوط می‌شود آلودگی به این نیرو‌ها منتقل می‌شود در بسیاری از موارد سرنگ‌های آلوده وارد دست‌های این افراد می‌شود و آن‌ها هم بیماری را به خانواده‌شان منتقل می‌کنند.

چه تعداد از کارگران مبتلا به بیماری خاص هستند؟

بله، تعدادی از کارگران ما مبتلا به بیماری هپاتیت هستند، اما آمار دقیق را ندارم.

علت مخلوط کردن پسماند‌های عادی با پزشکی چیست؟

چیزی که ما را ناراحت می‌کند این است که بیمارستان‌ها و مراکز درمانی بحث اختلاط پسماند‌های پزشکی با عادی را انجام می‌دهد به این دلیل که نرخ پسماند عادی کمتر از پسماند عفونی است. البته برخی از مراکز درمانی هم زباله‌های خود را پرس می‌کنند چرا که حجم آن کمتر می‌شود و بهای کمتری پرداخت می‌کنند و این خلاف قانون است. برخی کیسه‌های پسماند پزشکی را داخل کیسه‌های زباله عادی می‌گذارند و ما به صورت اتفاقی متوجه می‌شویم که زباله عفونی مخلوط با عادی شده است چرا که ما داخل کیسه‌های زباله را باز نمی‌کنیم.

شهرداری وظیفه‌ای در قبال جمع‌آوری زباله‌های بیمارستانی ندارد چرا در این زمینه ورود کرده است؟

قانون نانوشته است. شهرداری به عنوان متولی جمع‌آوری پسماند خودش را در این باره مسئول می‌داند اگر ما این زباله‌ها را جمع‌آوری نکنیم ممکن است در سطح شهر توزیع شود و همین باعث آلودگی برای مردم می‌شود و نمی‌توانیم از کنار این موضوع به راحتی عبور کنیم.

شهرداری در سال‌های گذشته بودجه‌ای برای زباله‌های بیمارستانی در نظر می‌گرفت امسال چه میزان بودجه‌ای در نظر گرفته‌اید؟

ردیف بودجه نداریم، اما در این زمینه درآمدزایی داریم و هزینه‌ها تأمین می‌شود.

چه کسانی بر عملکرد پیمانکاران نظارت می‌کند؟

ما یک پیمانکار جمع‌آوری و یک پیمانکار دفن داریم. وظیفه جمع‌آوری پسماند‌های بهداشتی از زمان تولید تا انتقال به عهده تولیدکننده است و پیمانکارانی در این باره هستند.

گفته می‌شود که سگ‌ها در آرادکوه زیادند و برخی از اجزای بدن که با زباله‌ها مخلوط شده را می‌خورند؟

بله، سگ‌ها اینجا زیاد است. در سالیان گذشته شرکت ساماندهی مشاغل شهرداری تهران تصمیم گرفت که سگ‌های ولگرد را جمع‌آوری و عقیم‌سازی کند، سازمان پسماند نیز در آرادکوه یک چهاردیواری به شرکت مشاغل داد و آن‌ها نیز سگ‌ها را برای عقیم‌سازی به این مکان می‌آورند و بعد از دوره نقاهت آن‌ها را رها می‌کنند. اولین جایی که این سگ‌ها می‌روند آرادکوه است، اما این‌ها بدن انسان نمی‌خورند چرا که ما زباله‌های بیمارستانی را دفن و روی آن آهک می‌ریزیم. سگ‌ها نمی‌توانند کیسه‌ها را پاره کنند البته سگ‌ها بیشتر شب‌ها می‌آیند و ما تا غروب کار دفن را به اتمام رسانده‌ایم.

در اتاق عمل امکان دارد دست و پای افراد قطع شود، این اعضا چه می‌شود؟

باید دست و پا‌های قطع شده به بهشت‌زهرا داده تا دفن شوند؛ اما اگر با زباله‌های بیمارستانی مخلوط شود ما آن را جداگانه دفن می‌کنیم.

چه راهکاری برای رفع مشکلات پسماند‌های عفونی وجود دارد؟

پیشنهاد ما این است که مخازن پسماند‌های پزشکی را به ما پلمب تحویل دهند تا مراحل جمع آوری را به درستی انجام شود.

با محیط زیست در این باره رایزنی نکرده‌اید؟

بله نامه زده‌ایم که صراحتاً به ما اعلام کند که وظیفه ما در این باره چیست؟ خیلی‌ها فکر می‌کنند شهرداری کوتاهی کرده است، ولی اصلاً این موضوع به ما ربطی ندارد و باید وزارت بهداشت در این زمینه ورود کند.

وزارت بهداشت هزینه‌ها را پرداخت می‌کند؟

بله پرداخت می‌کند. در سال ۹۴، ۱۰۷ تن زباله بیمارستانی تولید می‌شده است، اما امروز ۸۱ تن این اختلاف چه شده است، کسری زباله پزشکی داریم این به کجا می‌رود بیش از ۳۰ تن از زباله‌های بیمارستانی با زباله‌های عادی مخلوط می‌شود باید آمار‌ها در این باره احصا شود.

چرا تاکنون مراکز درمانی شناسایی نشده‌اند؟

ما نمی‌توانم مراکز را شناسایی کنم، چون کار من نیست، ابزاری هم نداریم. باید در این باره وزارت بهداشت و محیط زیست ورود کند ما از وزارت بهداشت می‌خواهیم که مراکز تولید زباله را معرفی کند و همچنین میزان تولید را هم اعلام کنند.

جمله پایانی

بهتر است سازمان‌های ذی ربط در این زمینه هماهنگی بیشتری داشته باشند چرا که زباله‌های بیمارستانی با سلامت مردم جامعه در ارتباط است.
منبع : فردا نیوز

اراک- سرپرست سازمان مدیریت پسماند شهرداری اراک گفت: این سازمان برنامه ریزی برای کاهش تولید پسماند و ترویج طرح تفکیک از مبدا زباله های خشک و تر را در دستور کار دارد.

به گزارش خبرنگار مهر ، مرادعلی عباسی شامگاه پنجشنبه در آیین تجلیل از همیاران بازیافت در اراک اظهار داشت: حفاظت از سرمایه ها و منابع ملی دو هدف مدیریت پسماند است که بر اساس تاکیدات شهردار با مشارکت مردم در سازمان مدیریت پسماند تا نتیجه مطلوب پیگیری می شود.

سرپرست سازمان مدیریت پسماند شهرداری اراک افزود: در سال ۹۵ سرانه پسماند در اراک بالاتر از ۵۴۰ گرم بود اما هم اکنون با پیگیری برنامه های آموزشی در بین جامعه و شهروندان این میزان کاهش یافته است.

عباسی بیان داشت: اجرای برنامه های آموزشی و فرهنگ سازی از طریق دستگاه های آموزشی به ویژه مجموعه آموزش و پرورش موجب کاهش ضایعات و زباله شده، که این برنامه همچنان ادامه دارد.

وی با اشاره به اینکه شهروندان باید سعی کنند تا جایی که امکان دارد زباله کمتر تولید کنند خاطرنشان کرد: هر چه مردم در زمینه کاهش تولید زباله کمک کنند در حقیقت در زمینه کاهش هزینه ها کمک شده است چرا که این هزینه ها در حقیقت از طریق خود مردم تامین می شود.

سرپرست سازمان مدیریت پسماند شهرداری اراک در بخش دیگر سخنان خود اظهار داشت: طرح تفکیک زباله های خشک و تر از دیگر طرح های این سازمان به شمار می رود که امیدواریم برای صرفه جویی در هزینه ها، این تفکیک با همکاری مردم و مشارکت آنان از مبادی تولید به درستی صورت بگیرد تا بهتر بتوانیم از این زباله های خشک و تر در راستای ورود به چرخه صنعت و کشاورزی بهره مند شویم که این هم نیاز به مشارکت شهروندان دارد.

همه می دانیم که این روزها زندگی بدون پلاستیک تقریبا غیر ممکن است و در بسیاری از وسایل ما از این ماده استفاده کرده اند اما بی تردید اگر روند استفاده از پلاستیک همین طور ادامه داشته باشد و تدبیری برای بهبود اوضاع نیندیشیم به زودی با مشکلات بسیار بزرگتری روبه رو خواهیم شد.در ادامه حقایقی را درباره ی پلاستیک با هم مرور می کنیم که از شنیدنشان شوکه خواهید شد. امیدواریم به زودی شاهد برنامه ریزی های اساسی برای جلوگیری از معضلات حاصل از وجود پلاستیک باشیم.

۱-چقدر پلاستیک در اقیانوس ها وجود دارد؟
عمق فاجعه را زمانی لمس خواهید کرد که بدانید در حال حاضر بیش از ۵ تریلیون تکه پلاستیک در اقیانوس ها شناور هستند و روزبه روز برشمارشان افزوده می شود. متاسفانه بسیاری از زباله ها در نهایت به دریاها و اقیانوس ها ریخته می شوند اما این کار نه تنها زباله ها را از بین نمی برد بلکه آب و هوا را نیز آلوده کرده و زندگی آبزیان را به مخاطره می اندازد.

۲-چه اندازه پلاستیک در سواحل تل انبار شده است؟
در سراسر جهان ۷۳ درصد از سواحل انباشته از پلاستیک هستند. بیشترین اشیای پلاستیکی موجود در سواحل جعبه های سیگار، بطری ، ظروف غذا و کیسه های حمل مواد غذایی بر شمرده شده اند. قطعا اگر مصرف پلاستیک به همین صورت ادامه داشته باشد به زودی هیچ ساحلی در دنیا عاری از این ماده ی مضر نخواهد بود.

۳-چقدر پلاستیک در دنیا تولید می شود؟
یکی از مهمترین مشکلات در زمینه ی ازدیاد بیش از اندازه ی این ماده، تولید سرسام آور آن است. با وجود این که مسئولان کشورهای گوناگون می دانند که وجود پلاستیک تا چه اندازه برای محیط زیست زیان بار است اما آمارها نشان می دهند که مقدار تولید پلاستیک در دنیا روبه رشد است. در سال ۱۹۵۰ حدود ۲.۵ میلیون تُن پلاستیک تولید شد و این عدد در سال ۱۹۹۳ به ۱۶۲ میلیون تن رسید و بر اساس آخرین آمار که مربوط به سال ۲۰۱۵ است در آن سال ۴۴۸ میلیون تن پلاستیک تولید شد. حال تصور کنید که این عدد در سال ۲۰۱۸ چقدر خواهد شد.

۴- آیا پلاستیک، غذای جدید پرندگان خواهد بود؟
از جمله فاجعه بارترین خطرات وجود پلاستیک رها شده در محیط زیست، زیان رساندن به جانوران است. بسیاری از پرندگان و به خصوص پرنده هایی که بیشتر در کنار سواحل زندگی می کنند با مشکل ازدیاد پلاستیک در محیط زندگیشان روبه رو هستند. پیش بینی شده که تا سال ۲۰۵۰ پلاستیک بخشی اصلی خوراک پرنده ها را تشکیل خواهد داد.

۵- چه مقدار پلاستیک در دنیا وجود دارد؟
برای برنامه‎ریزی دقیق تر برای جلوگیری از به وجود آمدن فاجعه های بیشتر، لازم است آمار دقیقی از میزان وجود پلاستیک ها در دنیا داشته باشیم. آنچه آمارها نشان می دهند در سال ۲۰۱۵ از میان همه ی پلاستیک های موجود در دنیا تنها ۹ درصدشان بازیافت و ۱۲ درصدشان سوزانده شده بودند و ۷۹ درصد در محیط زیست رها گردیده یا در زمین دفن شدند. اگر با دقت بیشتری به این ارقام توجه کنید، متوجه خواهید شد که معضل وجود زباله در طبیعت تا چه اندازه جدی و هولناک است.

۶-مقدار فروش پلاستیک در جهان چقدر است؟

شاید باورتان نشود اما میزان تولید و فروش پلاستیک از آنچه تصورش را می کنید، بیشتر است. طبق آخرین آمارها در هر دقیقه حدود ۱ میلیون پلاستیک به فروش می رسد؛ این عدد نشان می دهد که شما حتی اگر یک وسیله یا کیسه ی پلاستیکی کمتر خریداری کنید، چقدر از میزان تولید و فروش این ماده ی خطرناک کاسته خواهد شد و هر فرد تا چه مقدار می تواند در بهبود وضعیت کره ی زمین و حفظ محیط زیست نقش آفرینی کند.

۷- پلاستیک ها تا کی در محیط باقی خواهند ماند؟

همه می دانیم که پلاستیک ها تا سال ها در محیط باقی خواهند ماند و خیلی دیر از بین می روند. آیا میزان دقیق عمر پلاستیک ها را می دانید؟ این زمان طولانی چقدر است؟

تحقیقات نشان می دهند که به صورت میانگین طول عمر یک قطعه ی پلاستیکی از ۴۵۰ سال تا ابد است! به عبارت دیگر اگر پلاستیک تولید و فروش کنونی اش را ادامه بدهد ما برای آیندگانمان کره ای پلاستیکی باقی خواهیم گذاشت.

۸-پلاستیک در چه جاهایی بیشتر استفاده می شود؟

برای جلوگیری از افزایش میزان این ماده در کره ی زمین باید بدانیم که پلاستیک در چه صنعتی بیشتر استفاده می شود. ما برای بسته بندی بیش از سایر موارد پلاستیک به کار می بریم، متاسفانه بسیاری از پلاستیک هایی که در این زمینه مصرف می شوند هیچگاه بازیافت نخواهند شد و این موضوع در کشورهای جهان سوم قابل لمس تر است.

۹-پلاستیک چه آسیبی به حیوانات می رساند؟

شاید بتوان به اندازه ی کتابی قطور در رابطه با آسیب های پلاستیک به حیوانات سخن گفت به همین خاطر این موضوع را به صورت خلاصه بیان می کنیم. از حائز اهمیت ترین مشکلاتی که پلاستیک برای حیوانات و پرنده ها ایجاد می کند، به دام افتادن آنها در زباله های پلاستیکی ست. این موضوع می تواند به مرگ یا نقص عضو آنها منتهی شود. همین حالا نیز ۷۰ درصد جانورانی که در مناطق ساحلی زندگی می کنند با معضل پلاستیک مواجه هستند و یا به عنوان غذا آن را مصرف کرده اند و یا در اشیای پلاستیکی اسیر شده اند.

۱۰- چندبار از پلاستیک ها استفاده می شود؟

قائدتا بسیاری از وسایل پلاستیکی قابلیت چندبار مصرف دارند اما شاهدیم که در حال حاضر از ۴۰ درصد پلاستیک ها، تنها یکبار استفاده می شود و انسان ها بدون تامل و حتی یک ثانیه درنگ پلاستیک ها را به زباله تبدیل می کنند.

موضوع ازدیاد زباله در محیط زیست بسیار فاجعه بار است و باید همه با هم و با قدم‎ های هرچند کوچک در این راستا تلاش کنیم. اگر شما هم با معضلات پلاستیک و بازیافت آن آشنایی دارید و یا با آن دست و پنجه نرم می کنید نظرهای خود را با لست سکند به اشتراک بگذارید. منتظر دیدگاه های شما خوبان هستیم

زهرا اردشیری-سارا جعفرزاده-خبرنگار:

گزارشی از پشت پرده جمع آوری غیرمجاز زباله در برخی محله های جنوبی پایتخت
حتی اگر می بینید که تا کمر در سطل های زباله خم می شوند و به دنبال زباله می گردند نیازی به دلسوزی ندارند. اینها کارگران رده پایین مافیای زباله هستند و درآمد شان از یک کارمند دولتی بیشتر است. کار آنها از سطل های زباله شروع می شود و به سوله های غیر قانونی بازیافت می رسد.

تعداد محله هایی که در پایتخت، بازیافت غیر قانونی زباله انجام می دهند یکی دو تا نیست، هاشم آباد، تقی آباد، خلازیر، روستای محمود آباد در شهرستان ری و چندین و چند محله دیگر که زمین های کشاورزی را تبدیل به مرکز تفکیک غیر قانونی زباله کرده اند و سرمایه دارانی که مافیای زباله پایتخت هستند آنها را اداره می کنند.

گزارش ما از دو محله عجیب و غریب بازیافت تهران است. هر دو در محله های جنوبی تهران واقع شده اند. در هاشم آباد، اتابک و محله مینایی، ۳۵۰ مرکز تفکیک زباله غیر قانونی وجود دارد و در محله تقی آباد ۵۰ هکتار زمین کشاورزی تبدیل به سوله های بازیافت غیر قانونی شده است. این افراد تحت هیچ شرایطی حاضر نیستند زندگی با زباله ها را رها و با شهرداری همکاری کنند چون پول های کلانی از داخل سطل های زباله به جیب می زنند.

چند خیابان بالاتر از شهرک ولی عصر(عج)، محله عجیب و غریبی است که کمتر غریبه ای پا به آنجا گذاشته، محله ای که به تقی آباد معروف است. اما خودی ها به آن سبیل آباد می گویند و بین اهالی منطقه ۱۸ به محله ضایعاتی ها معروف است. بوی تعفن زباله ها از چند فرسخی تقی آباد به مشام می رسد. صدای سگ های نگهبان، ترس به جانت می اندازد، هرچند دقیقه، یک وانت پر از زباله داخل این محله می شود. هیچ خانه ای در این محله وجود ندارد، تعداد زیادی اتاقک می بینیم که با داربست و ایرانیت های کهنه درست شده اند.

آنهایی که به این محله رفت وآمد می کنند تعدادشان به ۳ یا ۴ هزار نفر می رسد. اهالی تقی آباد دو دسته می شوند، بیشتر آنها از توابع هشترود استان آذربایجان هستند و بقیه اتباع افغانی هستند که غیر قانونی به ایران مهاجرت کرده اند. کارگران غیر قانونی کمتر پول می گیرند و بیشتر در سوله ها کار می کنند. درآمدشان حدود یک میلیون تومان در ماه است.

  • اجاره سوله یک میلیارد

سوله های بازیافت توسط افراد سرمایه دار خریداری می شود. اجاره سوله ها میلیونی است البته بعضی ها سوله را با قیمت میلیاردی سالانه کرایه می کنند. هر سوله ۱۰ تا ۴۰ کارگر دارد، کارگرهایی کم سن و سال که زباله ها را از سطح شهر جمع می کنند و به وانت بارها تحویل می دهند یا با گونی های روی دوششان تا این محله حمل می کنند. کارگرهایی که به صورت روزمزد برای سوله دارها کار می کنند روزانه ۳۰ هزار تومان می گیرند.

البته درآمدشان بستگی به اجناسی دارد که تحویل می دهند. پلاستیک بیشترین خواهان را دارد و برای هر کیلوی آن ۵ هزار تومان بیشتر پول می دهند. هر کارگری که در سوله کار می کند ماهانه یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دستمزد می گیرد و هرچقدر رده کاری در بین آنها بالاتر باشد دستمزدها هم بیشتر می شود تا اینکه به درآمد های میلیاردی می رسد. سراغ یکی از آنها می رویم. با دقت مشغول جدا کردن پلاستیک های رنگی از سفید است.

سر و شکلش شبیه دوره گردهایی که در خیابان می بینیم نیست. سرکارگر است. خودش می گوید ۳۸ سالش است اما شکل و شمایلش بیشتر نشان می دهد. او می گوید: «از سال ۷۵ در این محله مشغول کار شده ام. کار سختی است اما دیگر به آن عادت کرده ام و حتی دوستش دارم چون از همین کار نان زن و بچه ام را در می آورم.» اسمش محمد است.

تعریف می کند: «اکثر ما که در این محله کار می کنیم عمو و عمو زاده و فامیل هستیم. طایفه ای کار می کنیم. این کار درآمدش برای ما زیاد نیست ماهی ۲ تا ۳ تومان در می آوریم. اما می دانم صاحب سوله ها درآمد میلیاردی دارند.» از نحوه کارشان در این سوله ها می پرسیم. می گوید: «هر کس دنبال وسیله خاص خودش است. مثلا ما فقط پلاستیک جمع می کنیم. یکی دنبال شیشه است. یکی دیگر کارتن جمع می کند. اصل کار تفکیک زباله است. بعد از آن شسته و آسیاب می شوند. در آخر به شکل مواد اولیه کارخانه ها درمی آیند. مشتری های ما بیشتر صاحب کارخانه های زنجان و مشهد هستند. »

  • بزهکاری پشت سر زباله ها

در بین سوله های محله تقی آباد انواع بزهکاری ها و آسیب ها وجود دارد. از بچه های کار، پناهندگان غیرقانونی، اعتیاد، فروش موادمخدر و حتی تجاوز! بارها پلیس امنیت و شهرداری منطقه به حریم آنها وارد شده اند. سوله هایشان را خراب کرده اند اما این سوله های غیر قانونی درست مثل قارچ های سمی دوباره رشد کرده اند.

« محمد طارمی» معاون شهردار ناحیه ۲ منطقه ۱۸ که در سرکشی سوله های غیر قانونی کنار ماست، از شروع فعالیت آنها می گوید: «این افراد که بیشتر از توابع هشترود هستند اواخر دهه ۶۰ به این محله مهاجرت و از سال ۷۰ فعالیت غیر قانونی شان را در این محله شروع کرده اند.

تقی آباد ۵۰ هکتار زمین کشاورزی اوقافی است که حاج آقا جراح تهرانی آن را وقف عام کرده است. کشاورزان وقتی دیدند که زمین هایشان دیگر حاصلخیز نیست و آبی وجود ندارد زمین هایشان را فروختند. این افراد سودجو زمین های کشاورزان را بسیار ارزان خریدند و با درگیری با ماموران انتظامی و شهرداری اقدام به ساخت سوله ها کردند. عده ای هم زمین ها را تصرف کرده و برای خودشان کار و کاسبی راه انداخته اند.»

  • هر کیلو زباله ۴۰ هزار تومان

در میان سوله ها گشت می زنیم. با صاحب سوله ها گفت وگو می کنیم. از اینکه درآمدهایشان آنقدر زیاد نیست و از سر ناچاری این کار را انجام می دهند صحبت می کنند. اما یکی از آنها که جسارت بیشتری دارد می گوید: «فردی که حالا متولی زمین های این محله است زمین سوله ها را به ما اجاره می دهد.

چند وقت پیش یکی از مستاجرهای سوله که زمان تمدید سالانه اش رسیده بود یک میلیارد پرداخت کرد. اگر برای ما سود دارد برای آنکه زمین ها را اجاره می دهد بیشتر سود دارد.» به چند کارگر اطرافش اشاره می کند و می گوید: «ما از بین همین زباله ها نان در می آوریم. پول مان آنقدری هست که بتوانیم زندگی مان را بچرخانیم.

غیر قانونی هم نیستیم برای ساخت سوله با صاحب زمین قراداد داریم.» کمی آرام تر می شود. می پرسیم این کار روزانه چقدر برایتان درآمد دارد. در جواب می گوید: « هر روز حداقل یک تن پلاستیک به دستمان می رسد. اگر از ساعت ۶ صبح دستگاه ها را روشن کنیم و تا ساعت ۱۰ شب هم کار کنیم حدود ۵۰۰ کیلو مواد خالص و بازیافت شده تحویل می دهیم که هر کیلو حدود ۴۰ یا ۵۰ هزار تومان می شود.» صدایش را پایین می آورد و طوری که فقط ما متوجه شویم می گوید: «کل این محله توسط دو یا سه نفر اداره می شود، همه این چند هزار نفر برای آن دو، سه نفر کار می کنیم.»

  • چرا کارشان غیر قانونی است؟

ساکنان محله تقی آباد از مسئولان شهرداری منطقه حرف شنوی دارند. این را وقتی متوجه می شویم که وقتی ما را می دیدند، هر کدام جلو می آمدند و سعی داشتند فعالیتشان را توجیه کنند. «رضا شیرزادی» شهردار ناحیه ۲ منطقه۱۸ می گوید: «ما قصد سرکوب آنها را نداریم. سرکوب آخرین راه است. متاسفانه حمله ای در فضای مجازی راه افتاده که شهرداری علیه افراد متکدی و دستفروش و دوره گرد فلان کار را کرد. در حالی که این یکی از حربه های خودشان است تا بتوانند آزادانه فعالیت کنند.

ما نمی خواهیم آنها را سرکوب کنیم یا حتی آسیبی به آنها برسد. ما حتی نگران سلامتی افرادی که در این محله کار می کنند هستیم. بچه های کار که قربانی مافیای زباله هستند. مسلما به دلیل نبود بهداشت بیمار می شوند. حداقل باید بچه ها را نجات بدهیم.» او ادامه می دهد:

«شنیده ام که می گویند این افراد هم کار شهرداری را انجام می دهند. زباله جمع می کنند، تفکیک و بازیافت می کنند پس چرا کار آنها غیر قانونی است؟ بهتر است بگویم شیوه کار آنها بدون نظارت بهداشتی باعث اتفاقات بدی می شود. این زباله ها بعد از بازیافت دوباره به چرخه تولید برمی گردد. زباله ای که به صورت غیر بهداشتی بازیافت شده آیا می تواند مواد اولیه سالمی باشد؟

به علاوه عدم نظارت بر این سوله و فعالیت این افراد باعث به وجود آمدن انواع بزهکاری و ایجاد مافیای زباله می شود که عده ای مثل کودکان را قربانی می کنند و خودشان سرمایه های هنگفت به جیب می زنند.» شیرزادی ادامه می دهد: « در حال حاضر شهرداری منطقه با دادستان تهران ارتباط گرفته است و از اداره برق درخواست کرده ایم تا انشعاب غیرمجاز برق به این محله را قطع کند. از وزارت بهداشت و سازمان محیط زیست در خواست کرده ایم در جمع آوری و سر و سامان دادن به محله تقی آباد کنار ما باشند. نیروی انتظامی دستور توقیف خودرو های غیر مجاز را صادر کرده و نهایتا از طریق کمیسیون ماده ۱۰۰ حکم قلع و قمع برای املاک غیر قانونی این محدوده صادر شده است.»

مقصدمان گاراژ «گل خندان» یکی از آلوده ترین واحدهای تفکیک زباله در خیابان نفیس منطقه ۱۵ است. بررسی های مسئولان شهرداری منطقه ۱۵ نشان می دهد ۳۵۰ واحد غیرمجاز تفکیک زباله در محله های اینجا، زیرنظر افراد سودجو و مافیای زباله فعالیت می کنند و از کودک ۱۰ ساله گرفته تا پیرمرد ۷۰ ساله با جمع آوری زباله به این مکان مراجعه و در ازای تحویل زباله مبلغ بسیار ناچیزی دریافت می کنند. درحالی که درآمد حاصل از تفکیک برای صاحبان گاراژهای زباله روزانه بین ۳ تا ۴ میلیون تومان است.

درواقع حقوق بسیار اندکی به زباله گردها می رسد و بقیه وارد جیب مافیای این بخش می شود. همین که قدم به این محدوده می گذاریم، بوی نامطبوع حاصل از تلنبار زباله ها نفس کشیدن را سخت می کند. در مقابل گاراژ چند پیرمرد با چرخ دستی مستعمل، گونی هایی مملو از نان خشک و زباله را حمل می کنند و داخل گاراژ نیز انواع زباله از نان خشک و بطری گرفته تا زباله های الکترونیکی دیده می شود.

صاحب گاراژ پیرمرد ۷۰ ساله ای است که ۵ کارگر زیر دست او کار می کند و تا متوجه می شود خبرنگارهستیم مدام زیر لب می گوید: «ما اینجا تخلف نمی کنیم و فقط به چند آدم بدبخت و بیچاره نان می رسانیم.» مالک گاراژ پیشنهادهای مختلف رشوه به ما می دهد تا بی خیال ماجرا شویم اما هدف ما مشخص است. قیمت پسماند خشک در این واحدها در مقایسه با غرفه های بازیافت ۲ برابر و در مواردی ۴ برابر است به عنوان مثال هر کیلوگرم پلاستیک درهم، در غرفه های بازیافت ۷۰۰تومان و در واحدهای غیرمجاز هزار و ۵۰۰ تومان خریداری می شود و همین موضوع انگیزه شهروندان را برای تحویل پسماند به این واحدها بیشتر می کند.

  • آسیب پنهان در دل زباله

به گواهی اهالی محله مینابی بیشترین مراجعان واحدهای غیرمجاز تفکیک زباله و واحدهای ضایعاتی معتادان هستند. «محمدباقر یزدانی» شورایار محله مینابی دراین باره می گوید: «بزرگ ترین معضل این واحدهای تفکیک زباله و واحدهای جمع آوری ضایعات، تردد معتادان در محله های مختلف به ویژه محله مینابی است.

از نوجوان ۱۳ ساله گرفته تا پیرمرد ۷۰ ساله به این واحدها مراجعه می کنند و در ازای اندک زباله ای که از میان مخازن جمع آوری می کنند، مواد مخدر می گیرند. معتادان در همین مکان موادمخدر دریافت و استعمال می کنند و وسایل باقی مانده از موادمصرفی شان را در میان انبوه زباله به جا می گذارند. بارها مسئولان شهرداری منطقه به این واحدها مراجعه و شرایط را بررسی کرده اند اما تاکنون راه حلی برای مافیای زباله و فروشندگان مواد مخدر در این واحدها پیدا نشده است.»

  • زباله ها از کجا می آیند؟

در یک گوشه مقدار زیادی نان خشک تلنبار شده و در گوشه دیگر کارگری روی کوهی از زباله، مشغول تفکیک پلاستیک هاست. در نگاه اول به فکر فرو می رویم که همه زباله های داخل گاراژ مربوط به منطقه ۱۵ است یا نه؟ که «مهدی عبدالحسینی» رئیس اداره مدیریت پسماند شهرداری منطقه در این باره می گوید: «تمام زباله های واحدهای تفکیک برای یک منطقه خاص نیست و پشت پرده این بازی کثیف، فرش مافیای فعال زباله پهن است.

عده ای سودجود در تمام مناطق، افراد نیازمند از جمله اتباع خارجی و بی سرپناه را به خدمت می گیرند و این افراد مخازن آلوده زباله را برای جمع آوری مقداری زباله و ضایعات و… زیرورو می کنند.» مرد جوان دستکش کثیف و پاره ای به دست دارد و معلوم است ماسک کهنه روی صورتش جلوی هیچ آلودگی ای را نمی گیرد و همچنان به تفکیک زباله ادامه می دهد.

«دوشنبه قربان زاده» یکی از فعالان این گاراژ که حدود ۳ سال است در اینجا فعالیت دارد، درباره سرنوشت زباله ها می گوید: «بعد از رساندن زباله به این مکان، انواع پلاستیک را از زباله های مختلف جدا و هر دسته را در گوشه ای از واحد دپو می گذاریم و در پایان روز بار کامیون می کنیم و به مکان هایی خارج از شهر مانند کهریزک و ورامین انتقال می دهیم. روزانه بین یک تا ۵ تن زباله در این گاراژ تفکیک می شود.»

  • آلودگی و بیماری در قلب محله

تعدادی از ساکنان خیابان نفیس که متوجه حضور خبرنگاران و مسئولان شهرداری در این گاراژ شده اند ناگهان وارد گاراژ می شوند. «عزیزه ناظمی» یکی از همسایگان مجاور این مرکز با گله از وضع موجود درباره آلودگی و انتشار بوی نامطبوع اینجا می گوید: «حدودا از ۲۰ سال پیش در این محله زندگی می کنم.

چند سالی است پنجره خانه ام به روی این زباله ها باز می شود و چون هر روز مقدار زیادی زباله به اینجا می آید و مدت زمان زیادی کارگران برای تفکیک زباله ها صرف می کنند، تا زمان بارگیری مجدد کامیون ها، بوی نامطبوعی همیشه در اینجا استشمام می شود. سال گذشته به دلیل آلودگی ها کودک خردسال یکی از همسایگان به بیماری پوستی مبتلا شد و والدینش از این محله نقل مکان کردند.»

  • رکورددار واحدهای تفکیک

خودروهای حامل زباله در معابر این محدوده بسیار دیده می شود چراکه مقصد بسیاری از افراد سودجو برای راه اندازی کارگاه های تفکیک زباله منطقه ۱۵ است. رئیس اداره مدیریت پسماند شهرداری منطقه ۱۵ در این باره می گوید: «منطقه ۱۵ در مقایسه با مناطق دیگر تعداد زیادی واحدغیرمجاز تفکیک زباله دارد.

از سال گذشته تاکنون ۳۵۰ واحد غیرمجاز در اینجا توسط اداره ساماندهی صنایع و مشاغل شناسایی شده که منطقه ۱۵ در مقایسه با مناطق دیگر در این زمینه از آمار بالایی برخوردار است و بیشتر زباله ها از مناطقی از جمله یک، ۴ و ۱۴ به اینجا آورده می شود.» عبدالحسینی می افزاید: «در این میان یکی از دلایل ازدیاد تعداد واحد های تفکیک زباله در منطقه ۱۵، قیمت پایین اجاره بهای واحدها و گاراژهای تجاری است که انگیزه سودجویان را برای راه اندازی شغل جدید بیشتر می کند.

همچنین این منطقه ورودی و خروجی شهر در محدوده جنوب شرق پایتخت بوده و دسترسی سایر محله ها به کارخانه های اطراف کهریزک و ورامین بهتر است.» اما رئیس کمیسیون محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران «زهرا صدراعظم نوری» دراین باره به خبرنگار همشهری محله می گوید: «یکی از معضلات شهر تهران فعالیت صنایع و مشاغل مزاحم است که با ایجاد آلودگی محیط زیست را به شدت به مخاطره می اندازند و به دلیل اینکه زباله ها در یک فرایند حساب شده، تفکیک نمی شوند باعث ایجاد انواع آلودگی می شوند.

مسئولان اداره ساماندهی صنایع و مشاغل شهرداری مناطق به استناد بند ۲۰ ماده ۵ قانون شهرداری ها واحدهای غیرمجاز را جمع آوری می کنند. از دیدگاه قانونی این افراد مجوزی از مراجع ذی صلاح ندارند. یکی از مشکلاتی که بارها شاهد آن بوده ایم، تعطیلی یک واحدغیرمجاز تفکیک زباله در یک نقطه و ادامه فعالیت همان واحد در نقطه دیگری است.» او درباره راهکار حل این مشکلات می افزاید: «تنها راهکار جلوگیری از شروع فعالیت آنها، تفکیک زباله از مبدا ابتدا توسط شهروندان و در مرحله بعد توسط پیمانکاران شهرداری در مراکز مجاز تفکیک زباله است.

زباله ها باید جوری تفکیک شوند که هیچ باقیمانده ای برای تفکیک مجدد نماند. برخی از افراد عنوان می کنند که می توان از افراد مشغول کار در مراکز غیرمجاز به عنوان نیروی کار در مراکز مجاز استفاده کرد که باید گفت کسانی که در مراکز غیرمجاز به کار گرفته می شوند، به صورت مستقیم ذینفع نیستند و در پشت پرده توسط یک شبکه مافیایی اداره می شوند و سود اصلی به جیب آنها می رود. این افراد هرگز حاضر به همکاری با شهرداری ها نخواهند شد.»